Virus SARS-CoV-2 đang "học cách" sống sót như thế nào?

Giống như mọi virus khác, virus SARS-CoV-2 chỉ có một mục tiêu duy nhất: đó là sinh tồn.

Virus SARS-CoV-2 đang "học cách" sống sót như thế nào?

Với virus SARS-CoV-2, cách tốt nhất để chúng kéo dài sự sống chính là tiến hóa. Để làm được vậy, virus phải học cách cân bằng. Nếu virus quá nguy hiểm, nó sẽ khiến vật chủ tử vong trước khi tìm ra một vật chủ khác.

Do đó, mánh khóe của virus chính là trở nên dễ lây lan hơn nhưng ít nguy hiểm hơn bởi điều đó cho phép chúng lan rộng và tồn tại lâu hơn.

Virus SARS-CoV-2 đang "học cách" sống sót như thế nào?
(Ảnh minh họa: Ash Mills)

Chúng ta có lẽ không bao giờ biết chính xác biến thể ở Anh đã sinh ra như thế nào nhưng dường như là trong khoảng 6 tháng đại dịch, virus SARS-CoV-2 đã tìm được một cơ thể hoàn hảo để tạo nên sự chuyển biến này.

Từ một ca mắc đơn lẻ, một thể mới của virus SARS-CoV-2 đã ra đời và nhanh chóng vạch ra một con đường chết chóc trên toàn thế giới.

Bước chuyển biến thay đổi đại dịch

Vào cuối năm 2020, các chuyên gia y tế Anh ngày càng lo ngại về làn sóng Covid-19 thứ hai hoành hành ở quốc gia này. Hồi tháng 9, họ nhận thấy virus SARS-CoV-2 đang lây lan với tỷ lệ nhanh hơn. Đặc biệt khi mùa đông dần tới, số ca mắc ngày một tăng lên.

"Đất nước hiện đối mặt với một bước ngoặt trong việc phản ứng với đại dịch và hiện nay mọi người đều góp phần quan trọng để ngăn ngừa sự lây lan của dịch bệnh, cũng như bảo vệ mạng sống của chúng ta", Bộ trưởng Y tế Anh Matt Hancock cảnh báo vào thời điểm đó.

Câu trả lời cho sự gia tăng số ca mắc Covid-19 là một biến thể mới của SARS-CoV-2 đã xuất hiện. Chỉ trong một vài tháng, nó đã lây lan khắp nước Anh.

Biến thể B117 được phát hiện lần đầu tiên ở hạt Kent vào tháng 9/2020 nhưng phải tới ngày 14/12, chính phủ Anh mới xác nhận sự tồn tại của biến thể này. Trong khoảng thời gian đó, biến thể mới đã lan rộng với tỷ lệ đáng lo ngại, gây ra sự tăng vọt số ca mắc ở đông nam England và London.

Các nhà chức trách Anh cảnh báo biến thể mới tăng 70% khả năng lây nhiễm. Những nghiên cứu chi tiết hơn thì cho thấy, biến thể này tăng từ 36 - 71% khả năng lây nhiễm dù xuất hiện ở bất kỳ đâu so với chủng virus ban đầu ở Vũ Hán.

Dù theo cách nào, biến thể B117 thực sự đã thay đổi tình hình đại dịch Covid-19 ở Anh. Chỉ 1 tháng sau, biến thể này đã lây lan ra toàn cầu và tới nay, nó đã hiện diện ở khoảng 80 quốc gia trên thế giới.

Từ một bệnh nhân đến toàn thế giới?

Hoàn cảnh cụ thể dẫn đến sự ra đời của biến thể mới Anh có lẽ mãi là một bí ẩn. Tuy nhiên, hầu hết các nhà khoa học đều đồng ý rằng có lẽ nó đã tiến hóa trong cơ thể của 1 bệnh nhân mắc Covid-19 trong khoảng thời gian lâu hơn thời gian ủ bệnh trung bình là 14 ngày.

Theo nhà virus học Kirsty Short thuộc Đại học Queensland, bệnh nhân này có thể đã mắc Covid-19 trong thời gian dài.

"Có lẽ đây là một bệnh nhân thiếu khả năng đề kháng", chuyên gia này cho hay.

Lấy ví dụ về virus cúm, bác sĩ Short cho biết: "Những người nhiễm virus cúm trong nhiều tháng có thể tạo ra nhiều biến thể virus hơn một người nhiễm bệnh nặng trong thời gian ngắn".

"Vì thế, hãy tưởng tượng rằng virus biến chủng một lần mỗi khi chúng sao chép. Nếu virus trong 1 bệnh nhân tự nhân lên 500 lần, sẽ có nhiều đột biến hơn một bệnh nhân mà virus tồn tại trong họ chỉ nhân lên 5 lần".

Dù vậy, các nhà khoa học đã xác định được ngay từ đầu rằng virus SARS-CoV-2 biến chủng chậm hơn nhiều so với virus cúm và HIV.

Một nghiên cứu ước tính virus SARS-CoV-2 tạo ra khoảng từ 1 - 2 đột biến/tháng. Thế nhưng, biến thể ở Anh lại không như vậy. Nó có 23 đột biến so với chủng virus ban đầu được phát hiện ở Vũ Hán với 17 đột biến trong số đó dường như gần đây mới xuất hiện.

Biến thể khiến các nhà khoa học sửng sốt

Damian Purcell đã trải qua "bất ngờ lớn" với dữ liệu giải mã gen của virus SARS-CoV-2 trên toàn cầu trong phòng thí nghiệm của ông ở Melbourne vào cuối năm 2020.

Người đứng đầu phòng thí nghiệm virus học phân tử tại Viện Các bệnh truyền nhiễm Peter Doherty ở Melbourne khi đó đang xem xét những thông tin chi tiết về biến thể mới ở Anh.

"Chúng tôi thực sự ngạc nhiên. Chúng tôi đã xem xét điều này và phải thốt lên rằng: ‘Hãy nhìn xem, có bao nhiêu đột biến mà virus đã tạo ra, hãy nhìn xem ở nơi chúng được tạo ra, có quá nhiều đột biến ở protein gai", ông Damian Purcell cho biết.

Protein gai là bộ phận ở mặt ngoài của virus giúp chúng liên kết với các thụ thể trong cơ thể của chúng ta và lây nhiễm virus sang chúng ta. Nó giống như một chiếc chìa khóa để virus mở cửa và xâm nhập vào cơ thể con người.

"Đó là protein mà chúng tôi quan tâm nhất khi cân nhắc đến hiệu quả của các loại vaccine mà chúng ta đang thử nghiệm", giáo sư Purcell cho hay.

Biến thể ở Anh không phải trường hợp biến chủng đầu tiên của SARS-CoV-2. Có hàng nghìn phiên bản khác nhau của virus này trên thế giới hiện nay nhưng thường thì các biến thể không gây ảnh hưởng lớn và nhiều biến thể sẽ nhanh chóng biến mất.

Tuy nhiên, hiện nay, virus đã đạt được bước đột phá trong quá trình tiến hóa của nó. Một số biến thể của virus đã tìm được cách để lây nhiễm sang nhiều vật chủ hơn và dần vượt trội so với các chủng khác.

Trong khi hầu hết thế giới tập trung vào biến thể ở Anh thì các chuyên gia khác đang theo dõi chặt chẽ một biến thể mới được phát hiện ở California, Mỹ.

Nếu nói về một đột biến khiến các nhà khoa học lo sợ nhất hiện nay thì đó chính là E484K bởi nó có khả năng thoát khỏi các kháng thể sinh ra từ miễn dịch tự nhiên hoặc thông qua tiêm vaccine.

E484K khiến hệ miễn dịch gặp khó khăn khi đối phó với virus SARS-CoV-2, thậm chí cả khi cơ thể dường như đã "học" được cách để chống lại virus từ việc tiêm vaccine.

Điều khiến các chuyên gia lo ngại là sự xuất hiện của các biến thể sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển các loại vaccine ngừa Covid-19 hiện nay như thế nào?

Đầu tháng này, Nam Phi đã dừng việc phân bổ vaccine Covid-19 của AstraZeneca sau khi một nghiên cứu cho thấy vaccine này chỉ cung cấp được sự bảo vệ tối thiểu với những ca nhiễm biến thể mới ở mức vừa và nhẹ.

Theo chuyên gia Larisa Labzin từ Viện Sinh học Phân tử tại Đại học Queensland, một vaccine Covid-19 hoàn hảo sẽ không bao giờ tồn tại.

Ánh sáng cuối đường hầm

Sự xuất hiện của các biến thể mới cho thấy mối đe dọa từ đại dịch Covid-19 vẫn chưa dừng lại, thậm chí ngay cả khi việc tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19 đã diễn ra ở một số nước.

Thay vào đó, theo các chuyên gia y tế công cộng, các biện pháp như đeo khẩu trang, duy trì giãn cách xã hội, rửa tay và tránh tụ tập đông người vẫn là những công cụ cần thiết hơn bao giờ hết để ngăn chặn dịch bệnh lây lan.

Dù vậy, giáo sư Purcell tin rằng cách an toàn nhất để chúng ta thoát khỏi cuộc khủng hoảng y tế tồi tệ này là vaccine sẽ được phân phối toàn thế giới.

"Chúng ta phải chặn đứng cơ hội virus tạo ra những đột biến nguy hiểm có thể phá vỡ hệ miễn dịch do vaccine tạo ra. Vì thế, càng nhiều người được tiêm vaccine và chúng ta có thể tiêm vaccine càng sớm thì tình hình càng khả quan hơn", chuyên gia này cho hay.

KIỀU ANH,


like
share
comment


Bài viết mới
5 cách ăn trứng gà giúp vòng 1 nảy nở tự nhiên, căng tròn, săn chắc

5 cách ăn trứng gà giúp vòng 1 nảy nở tự nhiên, căng tròn, săn chắc

Bạn có biết trứng gà là thực phẩm giúp cải thiện vòng 1 hiệu quả. Dưới đây là 5 cách ăn trứng gà đúng cách giúp vòng 1 nảy nở tự nhiên, căng tròn.
Tuyệt chiêu sở hữu mặt V line đẹp chuẩn Hàn Quốc

Tuyệt chiêu sở hữu mặt V line đẹp chuẩn Hàn Quốc

Không nhất thiết phải đụng đến dao kéo, bạn vẫn sở hữu được một gương mặt V-line thon gọn, mảnh mai đúng mốt.
Muốn chơi mượt Diablo 2 Resurrected, game thủ cần sở hữu PC có cấu hình như thế nào?

Muốn chơi mượt Diablo 2 Resurrected, game thủ cần sở hữu PC có cấu hình như thế nào?

Là phiên bản Remastered của một tựa game 2D đã hơn 20 năm tuổi, có thể thấy cấu hình tối thiểu của Diablo 2 Resurrected. vẫn khá ‘nhẹ nhàng’ so với mặt bằng chung.
Để cá chín đều vàng giòn, thơm ngọt không dính chảo cần thêm thứ này vào

Để cá chín đều vàng giòn, thơm ngọt không dính chảo cần thêm thứ này vào

Để cá chín đều vàng giòn, thơm ngọt không dính chảo cần thêm thứ này vào khi rán đảm bảo ăn ngon khó cưỡng lại được.
Cầu thủ duy trì thể lực như thế nào khi V-League tạm hoãn?

Cầu thủ duy trì thể lực như thế nào khi V-League tạm hoãn?

Do ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19 nên V-League 2021 phải tạm hoãn từ vòng 3 và câu hỏi được đặt ra hiện tại là trong khoảng thời gian dài nghỉ dịch, các cầu thủ làm thế nào để duy trì được thể lực.
Những loại hoa hay dùng để cúng trong ngày Rằm tháng Giêng

Những loại hoa hay dùng để cúng trong ngày Rằm tháng Giêng

Trên ban thờ ngày Rằm tháng Giêng không thể thiếu một bình hoa tươi. Dưới đây là những loại hoa nên đặt lên bàn thờ trong lễ cúng Rằm tháng Giêng:
Đề xuất xây dựng giá điện bậc thang 2 thành phần, điều chỉnh theo quý

Đề xuất xây dựng giá điện bậc thang 2 thành phần, điều chỉnh theo quý

Bộ Công Thương đề xuất nghiên cứu xem xét xây dựng giá điện bậc thang 2 thành phần công suất và điện năng, giá điện được điều chỉnh theo quý khi chi phí nhiên liệu thay đổi.
Nhận biết tôm bị bơm tạp chất

Nhận biết tôm bị bơm tạp chất

Việc ăn tôm bơm tạp chất về lâu dài cũng có thể gây nguy hại đường tiêu hóa, nhẹ thì ngộ độc thực phẩm, tiêu chảy, nặng hơn có thể...
Cầu khấn như thế nào cho đúng khi lễ chùa, chiêm bái chốn tâm linh?

Cầu khấn như thế nào cho đúng khi lễ chùa, chiêm bái chốn tâm linh?

Thăm quan, chiêm bái lễ Phật là nét văn hóa truyền thống tốt đẹp của người dân Việt Nam. Tuy nhiên, cách cầu khấn như thế nào mới tốt, mới đúng, là điều không phải ai cũng biết khi đến lễ chùa.

Bài viết khác
Cách làm bánh trôi nước Rằm tháng Giêng cầu mọi sự hanh thông, trôi chảy

Cách làm bánh trôi nước Rằm tháng Giêng cầu mọi sự hanh thông, trôi chảy

Trong mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng, có một món đặc biệt là chè trôi nước. Ý nghĩa của việc cúng chè trôi nước ngày Rằm tháng Giêng là mong muốn mọi việc quanh năm được hanh thông, trôi chảy.
3 đường dây buôn 217kg ma túy từ Campuchia về TPHCM bị phá như thế nào?

3 đường dây buôn 217kg ma túy từ Campuchia về TPHCM bị phá như thế nào?

(CATP) Trong những ngày cuối tháng 1 và đầu tháng 2-2021, dưới sự chỉ đạo của Ban Giám đốc Công an TPHCM, Phòng CSĐTTP về ma túy CATP (PC04) phối hợp với Cục C04 (Bộ Công an) và Công an các quận, huyện khám phá 3 đường dây vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy với số lượng lớn từ Campuchia về TPHCM tiêu thụ, thu giữ lượng ma túy "khủng" lên đến thu giữ 217kg.
Đầu bếp mách cách làm kim chi từ các loại rau củ quả tuyệt ngon

Đầu bếp mách cách làm kim chi từ các loại rau củ quả tuyệt ngon

Đầu bếp Nguyễn Văn Hùng còn chia sẻ cách làm sốt trộn kim chi để chị em có thể làm bất cứ món kim chi nào mình thích.
Món ngon mỗi ngày: Cách làm tôm rim cay đậm vị

Món ngon mỗi ngày: Cách làm tôm rim cay đậm vị

Những ngày đầu xuân này, tôm rim cay chắc chắn là món ăn được cả nhà chào đón bởi vị ngọt cay "nịnh lưỡi", thịt tôm dai giòn đậm vị, bao nhiêu cơm cũng hết.
4 sai lầm nghiêm trọng khi dùng kem dưỡng da vùng mắt

4 sai lầm nghiêm trọng khi dùng kem dưỡng da vùng mắt

Rất nhiều chị em chưa biết cách dùng kem dưỡng da vùng mắt đâu nhé.
Nga đang xây dựng mạng Internet tự chủ như thế nào?

Nga đang xây dựng mạng Internet tự chủ như thế nào?

Mặc dù chưa chặn Facebook hay YouTube, Nga vẫn hướng tới mục tiêu xây dựng hệ sinh thái ứng dụng trong nước cho người dân. Kể từ ngày 1/4 tới, tất cả smartphone bán ra ở Nga đều phải cài sẵn 16 ứng dụng trong nước phát triển.
Không cần giá điện rẻ, Mỹ đang tỏ ra vượt trội Trung Quốc, trở thành siêu cường về khai thác bitcoin như thế nào

Không cần giá điện rẻ, Mỹ đang tỏ ra vượt trội Trung Quốc, trở thành siêu cường về khai thác bitcoin như thế nào

Nếu Trung Quốc có ưu thế về giá điện rẻ, nước Mỹ lại là nơi dễ tiếp cận nguồn vốn và ổn định về pháp lý, giúp việc khai thác bitcoin ở đây hấp dẫn không kém.
Virus SARS-CoV-2 đang "học cách" sống sót như thế nào?

Virus SARS-CoV-2 đang "học cách" sống sót như thế nào?

Giống như mọi virus khác, virus SARS-CoV-2 chỉ có một mục tiêu duy nhất: đó là sinh tồn.
Làm món cá kho tộ thơm ngon hấp dẫn cho cả gia đình

Làm món cá kho tộ thơm ngon hấp dẫn cho cả gia đình

Làm món cá kho tộ thơm ngon hấp dẫn cho cả gia đình thưởng thức đổi vị ngay hôm nay.

Website hay