Virus SARS-CoV-2 đang "học cách" sống sót như thế nào?

4 ngày trước
Virus SARS-CoV-2 đang "học cách" sống sót như thế nào?

Giống như mọi virus khác, virus SARS-CoV-2 chỉ có một mục tiêu duy nhất: đó là sinh tồn.

Với virus SARS-CoV-2, cách tốt nhất để chúng kéo dài sự sống chính là tiến hóa. Để làm được vậy, virus phải học cách cân bằng. Nếu virus quá nguy hiểm, nó sẽ khiến vật chủ tử vong trước khi tìm ra một vật chủ khác.

Do đó, mánh khóe của virus chính là trở nên dễ lây lan hơn nhưng ít nguy hiểm hơn bởi điều đó cho phép chúng lan rộng và tồn tại lâu hơn.

Virus SARS-CoV-2 đang "học cách" sống sót như thế nào?
(Ảnh minh họa: Ash Mills)

Chúng ta có lẽ không bao giờ biết chính xác biến thể ở Anh đã sinh ra như thế nào nhưng dường như là trong khoảng 6 tháng đại dịch, virus SARS-CoV-2 đã tìm được một cơ thể hoàn hảo để tạo nên sự chuyển biến này.

Từ một ca mắc đơn lẻ, một thể mới của virus SARS-CoV-2 đã ra đời và nhanh chóng vạch ra một con đường chết chóc trên toàn thế giới.

Bước chuyển biến thay đổi đại dịch

Vào cuối năm 2020, các chuyên gia y tế Anh ngày càng lo ngại về làn sóng Covid-19 thứ hai hoành hành ở quốc gia này. Hồi tháng 9, họ nhận thấy virus SARS-CoV-2 đang lây lan với tỷ lệ nhanh hơn. Đặc biệt khi mùa đông dần tới, số ca mắc ngày một tăng lên.

"Đất nước hiện đối mặt với một bước ngoặt trong việc phản ứng với đại dịch và hiện nay mọi người đều góp phần quan trọng để ngăn ngừa sự lây lan của dịch bệnh, cũng như bảo vệ mạng sống của chúng ta", Bộ trưởng Y tế Anh Matt Hancock cảnh báo vào thời điểm đó.

Câu trả lời cho sự gia tăng số ca mắc Covid-19 là một biến thể mới của SARS-CoV-2 đã xuất hiện. Chỉ trong một vài tháng, nó đã lây lan khắp nước Anh.

Biến thể B117 được phát hiện lần đầu tiên ở hạt Kent vào tháng 9/2020 nhưng phải tới ngày 14/12, chính phủ Anh mới xác nhận sự tồn tại của biến thể này. Trong khoảng thời gian đó, biến thể mới đã lan rộng với tỷ lệ đáng lo ngại, gây ra sự tăng vọt số ca mắc ở đông nam England và London.

Các nhà chức trách Anh cảnh báo biến thể mới tăng 70% khả năng lây nhiễm. Những nghiên cứu chi tiết hơn thì cho thấy, biến thể này tăng từ 36 - 71% khả năng lây nhiễm dù xuất hiện ở bất kỳ đâu so với chủng virus ban đầu ở Vũ Hán.

Dù theo cách nào, biến thể B117 thực sự đã thay đổi tình hình đại dịch Covid-19 ở Anh. Chỉ 1 tháng sau, biến thể này đã lây lan ra toàn cầu và tới nay, nó đã hiện diện ở khoảng 80 quốc gia trên thế giới.

Từ một bệnh nhân đến toàn thế giới?

Hoàn cảnh cụ thể dẫn đến sự ra đời của biến thể mới Anh có lẽ mãi là một bí ẩn. Tuy nhiên, hầu hết các nhà khoa học đều đồng ý rằng có lẽ nó đã tiến hóa trong cơ thể của 1 bệnh nhân mắc Covid-19 trong khoảng thời gian lâu hơn thời gian ủ bệnh trung bình là 14 ngày.

Theo nhà virus học Kirsty Short thuộc Đại học Queensland, bệnh nhân này có thể đã mắc Covid-19 trong thời gian dài.

"Có lẽ đây là một bệnh nhân thiếu khả năng đề kháng", chuyên gia này cho hay.

Lấy ví dụ về virus cúm, bác sĩ Short cho biết: "Những người nhiễm virus cúm trong nhiều tháng có thể tạo ra nhiều biến thể virus hơn một người nhiễm bệnh nặng trong thời gian ngắn".

"Vì thế, hãy tưởng tượng rằng virus biến chủng một lần mỗi khi chúng sao chép. Nếu virus trong 1 bệnh nhân tự nhân lên 500 lần, sẽ có nhiều đột biến hơn một bệnh nhân mà virus tồn tại trong họ chỉ nhân lên 5 lần".

Dù vậy, các nhà khoa học đã xác định được ngay từ đầu rằng virus SARS-CoV-2 biến chủng chậm hơn nhiều so với virus cúm và HIV.

Một nghiên cứu ước tính virus SARS-CoV-2 tạo ra khoảng từ 1 - 2 đột biến/tháng. Thế nhưng, biến thể ở Anh lại không như vậy. Nó có 23 đột biến so với chủng virus ban đầu được phát hiện ở Vũ Hán với 17 đột biến trong số đó dường như gần đây mới xuất hiện.

Biến thể khiến các nhà khoa học sửng sốt

Damian Purcell đã trải qua "bất ngờ lớn" với dữ liệu giải mã gen của virus SARS-CoV-2 trên toàn cầu trong phòng thí nghiệm của ông ở Melbourne vào cuối năm 2020.

Người đứng đầu phòng thí nghiệm virus học phân tử tại Viện Các bệnh truyền nhiễm Peter Doherty ở Melbourne khi đó đang xem xét những thông tin chi tiết về biến thể mới ở Anh.

"Chúng tôi thực sự ngạc nhiên. Chúng tôi đã xem xét điều này và phải thốt lên rằng: ‘Hãy nhìn xem, có bao nhiêu đột biến mà virus đã tạo ra, hãy nhìn xem ở nơi chúng được tạo ra, có quá nhiều đột biến ở protein gai", ông Damian Purcell cho biết.

Protein gai là bộ phận ở mặt ngoài của virus giúp chúng liên kết với các thụ thể trong cơ thể của chúng ta và lây nhiễm virus sang chúng ta. Nó giống như một chiếc chìa khóa để virus mở cửa và xâm nhập vào cơ thể con người.

"Đó là protein mà chúng tôi quan tâm nhất khi cân nhắc đến hiệu quả của các loại vaccine mà chúng ta đang thử nghiệm", giáo sư Purcell cho hay.

Biến thể ở Anh không phải trường hợp biến chủng đầu tiên của SARS-CoV-2. Có hàng nghìn phiên bản khác nhau của virus này trên thế giới hiện nay nhưng thường thì các biến thể không gây ảnh hưởng lớn và nhiều biến thể sẽ nhanh chóng biến mất.

Tuy nhiên, hiện nay, virus đã đạt được bước đột phá trong quá trình tiến hóa của nó. Một số biến thể của virus đã tìm được cách để lây nhiễm sang nhiều vật chủ hơn và dần vượt trội so với các chủng khác.

Trong khi hầu hết thế giới tập trung vào biến thể ở Anh thì các chuyên gia khác đang theo dõi chặt chẽ một biến thể mới được phát hiện ở California, Mỹ.

Nếu nói về một đột biến khiến các nhà khoa học lo sợ nhất hiện nay thì đó chính là E484K bởi nó có khả năng thoát khỏi các kháng thể sinh ra từ miễn dịch tự nhiên hoặc thông qua tiêm vaccine.

E484K khiến hệ miễn dịch gặp khó khăn khi đối phó với virus SARS-CoV-2, thậm chí cả khi cơ thể dường như đã "học" được cách để chống lại virus từ việc tiêm vaccine.

Điều khiến các chuyên gia lo ngại là sự xuất hiện của các biến thể sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển các loại vaccine ngừa Covid-19 hiện nay như thế nào?

Đầu tháng này, Nam Phi đã dừng việc phân bổ vaccine Covid-19 của AstraZeneca sau khi một nghiên cứu cho thấy vaccine này chỉ cung cấp được sự bảo vệ tối thiểu với những ca nhiễm biến thể mới ở mức vừa và nhẹ.

Theo chuyên gia Larisa Labzin từ Viện Sinh học Phân tử tại Đại học Queensland, một vaccine Covid-19 hoàn hảo sẽ không bao giờ tồn tại.

Ánh sáng cuối đường hầm

Sự xuất hiện của các biến thể mới cho thấy mối đe dọa từ đại dịch Covid-19 vẫn chưa dừng lại, thậm chí ngay cả khi việc tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19 đã diễn ra ở một số nước.

Thay vào đó, theo các chuyên gia y tế công cộng, các biện pháp như đeo khẩu trang, duy trì giãn cách xã hội, rửa tay và tránh tụ tập đông người vẫn là những công cụ cần thiết hơn bao giờ hết để ngăn chặn dịch bệnh lây lan.

Dù vậy, giáo sư Purcell tin rằng cách an toàn nhất để chúng ta thoát khỏi cuộc khủng hoảng y tế tồi tệ này là vaccine sẽ được phân phối toàn thế giới.

"Chúng ta phải chặn đứng cơ hội virus tạo ra những đột biến nguy hiểm có thể phá vỡ hệ miễn dịch do vaccine tạo ra. Vì thế, càng nhiều người được tiêm vaccine và chúng ta có thể tiêm vaccine càng sớm thì tình hình càng khả quan hơn", chuyên gia này cho hay.


like
share
comment


Bài viết mới
Bạn thân Trương Hằng tiết lộ diễn biến phiên điều trần vụ đẻ thuê: Toà án quyết định như thế nào với yêu cầu của Trịnh Sảng?

Bạn thân Trương Hằng tiết lộ diễn biến phiên điều trần vụ đẻ thuê: Toà án quyết định như thế nào với yêu cầu của Trịnh Sảng?

Netizen giờ đây đang dõi theo từng diễn biến quan trọng trong vụ Trịnh Sảng - Trương Hằng giành quyền nuôi con.
Cầu thủ tập luyện như thế nào trước ngày V.League 2021 trở lại?

Cầu thủ tập luyện như thế nào trước ngày V.League 2021 trở lại?

Sau Tết Nguyên đán, các cầu thủ Việt Nam đã quay trở lại tập luyện, sẵn sàng cho những mục tiêu lớn của năm 2021.
Lộ clip trang điểm, "hiện tượng chuyển giới" Thái Lan khiến fan hoảng sợ

Lộ clip trang điểm, "hiện tượng chuyển giới" Thái Lan khiến fan hoảng sợ

Nhan sắc xuống cấp nhưng cách thể hiện của "hiện tượng chuyển giới" Sitang Buathong khiến nhiều người phát hoảng.
Cách làm món canh chua cá khoai ngon khó cưỡng

Cách làm món canh chua cá khoai ngon khó cưỡng

Cách làm món canh chua cá khoai ngon khó cưỡng - đổi vị cho cả gia đình.
Mua thịt bò, đầu bếp khuyên thấy 5 miếng này tốt nhất hãy tránh xa

Mua thịt bò, đầu bếp khuyên thấy 5 miếng này tốt nhất hãy tránh xa

Dù rất tiện lợi nhưng chị em nên suy nghĩ trước khi mua thịt bò băm sẵn.
Kingsley Coman trở thành nhân tố không thể thiếu của Bayern Munich như thế nào?

Kingsley Coman trở thành nhân tố không thể thiếu của Bayern Munich như thế nào?

Kingsley Coman có một “chiêu thức” thương hiệu. Hãy chú ý đến cách thi đấu của anh trong trận đấu giữa Bayern Munich và Lazio ở Champions League vào rạng sáng mai, bạn sẽ thấy được nó: Anh nhận bóng, di chuyển lao vào một đối thủ, quan sát lại như thể để thay đổi hướng, sau đó tăng tốc một lần nữa để phóng qua.

Bài viết khác
Đây là cách tẩy bồn cầu sạch nhanh nhất chỉ sau 5 phút

Đây là cách tẩy bồn cầu sạch nhanh nhất chỉ sau 5 phút

Đây là cách tẩy bồn cầu sạch nhanh nhất chỉ sau 5 phút mà không hề tốn tiền của, công sức.
Thiago đã phá nát Liverpool như thế nào?

Thiago đã phá nát Liverpool như thế nào?

Liverpool gặp khó khăn với virus FIFA nhưng họ vẫn ngạo nghễ trên đỉnh bảng cho đến khi "siêu tiền vệ" Thiago xuất hiện tại Anfield.
Đảm bảo trong nhà vĩnh viễn không có con gián nào mà không cần tới thuốc diệt

Đảm bảo trong nhà vĩnh viễn không có con gián nào mà không cần tới thuốc diệt

Đảm bảo trong nhà vĩnh viễn không có con gián nào mà không cần tới thuốc diệt - các bạn hãy lưu lại ngay nhé.
Xử lý như thế nào khi mua nhầm xe bị trộm cắp?

Xử lý như thế nào khi mua nhầm xe bị trộm cắp?

Mua nhầm xe bị trộm cắp có được hoàn tiền không? Bạn hãy tham khảo trong bài viết dưới đây.
Ngày 8/3 khác 20/10 như thế nào? Bật mí những hoạt động kỷ niệm ý nghĩa gửi đến phái đẹp

Ngày 8/3 khác 20/10 như thế nào? Bật mí những hoạt động kỷ niệm ý nghĩa gửi đến phái đẹp

Vào dịp 8/3 và 20/10 hàng năm, người ta thường tổ chức những hoạt động kỷ niệm, chúc mừng hướng đến nữ giới. Tuy vậy, có những điểm khác biệt giữa ngày 8/3 và 20/10 mà không phải ai cũng biết.
Thịt lợn chiên theo cách này cả nhà gắp không dừng đũa

Thịt lợn chiên theo cách này cả nhà gắp không dừng đũa

Thịt lợn chiên theo cách này cả nhà gắp không dừng đũa ai ăn cũng nghiện.
Thói quen khiến bạn đi nhanh hết xăng xe nhiều người không biết

Thói quen khiến bạn đi nhanh hết xăng xe nhiều người không biết

Do mắc thói quen này nên bạn đi xe rất nhanh hết xăng nhưng nhiều người vô tình không hay biết.
Để da nhẵn thín suốt cả năm, nàng lưu ngay 5 cách trị nám với mật ong “bổ-rẻ” này

Để da nhẵn thín suốt cả năm, nàng lưu ngay 5 cách trị nám với mật ong “bổ-rẻ” này

Trị nám bằng mật ong là một trong những phương pháp trị nám hiệu quả được nhiều người áp dụng.
Cách làm thịt kho trứng cút ngon tuyệt hảo hễ ăn là nghiện

Cách làm thịt kho trứng cút ngon tuyệt hảo hễ ăn là nghiện

Cách làm thịt kho trứng cút ngon tuyệt hảo hễ ăn là nghiện mà ai cũng nên bỏ túi để chế biến cho cả gia đình.
GC bày tỏ sự thất vọng về cách làm việc thiếu chuyên nghiệp của thành viên công ty Sơn Tùng

GC bày tỏ sự thất vọng về cách làm việc thiếu chuyên nghiệp của thành viên công ty Sơn Tùng

Cách làm việc thiếu chuyên nghiệp của ekip Sơn Tùng khiến GC thất vọng

Website hay