Ghép gan phức tạp như thế nào?

3 tháng trước

Hiện nay, 13 trung tâm tại Việt Nam có thể thực hiện thành công phẫu thuật ghép gan, hơn 200 người bệnh đã được cứu sống.

Ghép gan là phẫu thuật thay thế một phần hay toàn bộ gan bị bệnh bằng gan lành từ người cho. Đây là một trong những kỹ thuật phức tạp nhất ở chuyên ngành tiêu hóa - gan mật. Trong đó, ghép gan cấp cứu còn khó và đặc biệt hơn rất nhiều. Mọi công đoạn đều phải nhanh chóng để giành giật sự sống cho người bệnh. Tất cả khoa trong bệnh viện phải phối hợp nhịp nhàng cả trong và sau khi ghép gan cho bệnh nhân.

Hồi sinh sự sống bằng ghép gan

Theo tiến sĩ Lê Văn Thành, Chủ nhiệm khoa Phẫu thuật Gan - Mật - Tụy, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Hà Nội, phẫu thuật này lần đầu tiên được thực hiện trên chó bởi C. Stuart Welch, tại Đại học Albany, New York, Mỹ, theo mô hình ghép thêm gan phụ.

Năm 1958, mô hình ghép gan toàn bộ đúng vị trí đã được mô tả bởi Jack Canon tại Đại học California (Mỹ). Việc xuất hiện thuốc ức chế miễn dịch (azathioprine - prednisolon) và quy trình bảo quản tạng đã hoàn thiện quá trình thực nghiệm ghép gan.

Ghép gan phức tạp như thế nào?
Ghép gan là một trong những kỹ thuật phức tạp nhất ở chuyên ngành tiêu hóa - gan mật. Ảnh: Pezeshket.

Ngày 1/3/1963 tại Denver - Colorado (Mỹ), Thomas E. Starzl lần đầu tiên thực hiện ghép gan trên người. Nhóm phẫu thuật đã lấy gan của một cháu bé qua đời khi mổ để ghép cho bệnh nhi khác 3 tuổi, bị teo đường mật bẩm sinh. Tuy nhiên, ca mổ không thành công, cháu bé tử vong do không cầm được máu. Sau đó, 6 ca ghép gan tiếp theo được thực hiện tại Denver, Boston (Mỹ) và Paris (Pháp) cũng không thành công, bệnh nhân sống lâu nhất là 75 ngày.

Sau 3 năm với các nghiên cứu về hòa hợp miễn dịch, thuốc chống thải ghép, ngày 23/7/1967 cũng chính Starzl đã thực hiện thành công ca ghép gan. Thời gian sống thêm sau mổ của bệnh nhân là 16 tháng. Đến nay, sau 57 năm kể từ ca ghép gan đầu tiên, phẫu thuật này đã được phổ biến rộng rãi trên toàn thế giới.

Theo số liệu của Mạng lưới điều phối lấy và ghép cơ quan của Mỹ, số lượng ghép gan tính đến tháng 3/2008 là 89.202 trường hợp. Trung bình mỗi năm nước này thực hiện 4.000 trường hợp ghép gan.

Phẫu thuật này có 5 loại chính là ghép gan toàn bộ đúng vị trí (Orthotopic liver transplantation); ghép gan giảm thể tích (Reduce size liver transplantation); ghép gan liên quan chia gan để ghép (Split lver transplantation); ghép gan liên quan tới người sống khỏe mạnh (Living related liver transplantation); ghép gan phụ trợ (Auxiliary transplantation).

Ngoài ra, chúng ta còn có 2 loại ghép khác là Domino và ghép với nguồn cho từ động vật (xeno transplantation).

Ai được chỉ định ghép gan?

Theo tiến sĩ Thành, việc xây dựng tiêu chuẩn lựa chọn để ghép gan phải thỏa mãn 2 điều kiện: thời gian sống thêm sau ghép hơn một năm và chất lượng cuộc sống chấp nhận được.

Năm 2003, Mỹ thực hiện 5.653 trường hợp ghép gan cho 7 nhóm bệnh: xơ gan (39%), rượu (15%), ung thư gan (8%), suy gan cấp (7%), viêm teo đường mật bẩm sinh (5%), xơ gan mật nguyên phát (4%), các nguyên nhân khác (22%).

Hiện nay, ghép gan được chỉ định trong các bệnh lý như mắc bệnh gan do rượu, viêm gan virus (B, C), ung thư gan (ung thư tế bào gan nguyên phát theo chuẩn của Milan, UCSF 2001), suy gan cấp, chỉ định ghép gan theo Bismuth (1987),...

Ghép gan phức tạp như thế nào?
Bệnh nhân hồi phục sau khi ghép gan. Ảnh: BVCC.

Ngoài ra, các bệnh nhân mắc ung thư đường mật (trong, ngoài gan), di căn gan, bệnh lý rối loạn chuyển hóa ở gan (bệnh Wilson, bệnh thiếu hụt α1 antitrypsin, nhiễm sắt di truyền), bệnh lý mạch máu ở gan (hội chứng Budd - Chiari, huyết khối tĩnh mạch gan…) cũng thuộc nhóm được chỉ định phẫu thuật ghép gan.

Chủ nhiệm khoa Phẫu thuật Gan - Mật - Tụy, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho hay tỷ lệ tử vong chung sau ghép gan là 8,4%. Tỷ lệ sống sau một năm và 3 năm lần lượt là là 87%, 76%.

Việt Nam đã làm chủ được kỹ thuật

Ghép gan mang lại kết quả rất tốt cho một số bệnh lý gan và được coi như biện pháp duy nhất điều trị khỏi. Tuy nhiên, số lượng người được ghép gan không thỏa mãn nhu cầu. Tháng 5/2008, danh sách người chờ ghép gan tại Mỹ là 16.350 trường hợp, trong đó số lượng bệnh nhân được ghép dưới 25%.

Đây là vấn đề thời sự nhất của ghép gan, thúc đẩy các nhà khoa học nghiên cứu, phát triển kỹ thuật này. Ban đầu, chúng ta chỉ có một mô hình là ghép gan toàn bộ đúng vị trí từ người chết não. Đến nay, 7 mô hình khác nhau để ghép gan được phát triển. Điển hình là mô hình chia gan để ghép, có nghĩa từ một gan lấy ra từ người chết não có thể chia thành 3-4 phần riêng biệt. Chúng sẽ được ghép cho 3-4 bệnh nhân khác nhau.

Tuy nhiên, do những khó khăn về kỹ thuật, thế giới phổ biến nhất là 2 loại hình ghép gan: toàn bộ từ người chết não và người cho sống.

Tại châu Âu và Mỹ, ghép gan từ người chết não chiếm đa số (95%). Tại các nước châu Á (trừ Trung Quốc), ghép gan từ người cho sống lại chiếm ưu thế do liên quan vấn đề tín ngưỡng. Nhật Bản là quốc gia có số lượng ghép gan từ người sống nhiều nhất thế giới.

Ngày 31/1/2004, Học viện Quân y 103 (Hà Nội) tiến hành ca ghép gan trên người đầu tiên ở Việt Nam tại phòng mổ của Viện Bỏng Quốc gia (Hà Nội). Bệnh nhân được ghép gan là Nguyễn Thị Diệp (9 tuổi, quê ở xã Hải Minh, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định). Người cho gan là ông Nguyễn Quốc Phòng, 31 tuổi (vào năm 2004). Đây là ca phẫu thuật lớn, thực hiện trong 16 giờ liên tục. Cuộc phẫu thuật đầu tiên này có sự trợ giúp rất lớn từ các chuyên gia Nhật Bản.

Ghép gan phức tạp như thế nào?
Nguyễn Thị Diệp và bố sau ca ghép gan cách đây gần 17 năm.

Ngày 29/6/2013, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia chính thức được thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Trung tâm có nhiệm vụ tiếp nhận và điều phối nguồn tạng hiến, ghép để các bệnh viện thuận lợi hơn trong việc ghép tạng cho người bệnh.

Hiện nay, cả nước có 13 trung tâm có thể thực hiện thành công phẫu thuật ghép gan. Việt Nam đã phẫu thuật cho hơn 200 bệnh nhân.

"Chúng ta thực hiện ghép gan muộn so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới, song các bác sĩ Việt Nam đã làm chủ được kỹ thuật này, thực hiện rất hiệu quả trong ghép có chuẩn bị và cấp cứu. Số ca ghép gan thành công ngày càng tăng lên, chất lượng cuộc sống của bệnh nhân sau ghép cũng được đảm bảo gần như bình thường. Chi phí ghép cũng rẻ hơn rất nhiều so với các nước khác. Đây là cơ hội mới rất có ý nghĩa với bệnh nhân ung thư gan và bệnh gan mạn tính giai đoạn cuối", TS Thành chia sẻ.

Hiện nay, nhu cầu ghép gan ở Việt Nam rất lớn và gia tăng nhanh chóng. Ước tính có khoảng 1.500 người đang chờ ghép. Đây là phương pháp duy nhất để đem lại sự sống cũng như kéo dài thời gian sống hiệu quả nhất cho bệnh nhân mắc các bệnh gan.

Theo TS.BS Trần Công Duy Long, Phó trưởng khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, ghép gan giúp người bệnh có chất lượng sống tốt hơn. Đối với người hiến, các tế bào gan có thể tái tạo, phục hồi để đảm bảo chức năng hoạt động của gan giống với người bình thường.

Cùng quan điểm, PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, chia sẻ: "Để thực hiện ghép gan thành công đòi hỏi đội ngũ y bác sĩ phải có đủ kiến thức, kinh nghiệm và thực hiện được các kỹ thuật phức tạp do mỗi cặp ghép đều khác nhau về chỉ định, bệnh lý và bệnh nền".


like
share
comment


Bài viết mới
Cách làm sạch máy xay sinh tố trong 30 giây, chị em không thể bỏ qua!

Cách làm sạch máy xay sinh tố trong 30 giây, chị em không thể bỏ qua!

Làm sạch máy xay sinh tố sau khi sử dụng trở nên dễ dàng hơn nhờ một mẹo nhỏ sau đây.
Cách giảm Acid Uric trong máu an toàn, hiệu quả bằng thảo dược

Cách giảm Acid Uric trong máu an toàn, hiệu quả bằng thảo dược

Acid uric trong máu cao là nguyên nhân trực tiếp gây cơn đau gout và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác cho cơ thể. Từ xa xưa, đông y đã biết tới cách giảm acid uric trong máu và kiểm soát bệnh gout nhờ thảo dược thiên nhiên.
Phố đi bộ hồ Con Rùa sẽ như thế nào?

Phố đi bộ hồ Con Rùa sẽ như thế nào?

Với một hồ phun nước nhân tạo, kiến trúc độc đáo bao bọc bởi hàng cây xanh, hồ Con Rùa đang là điểm tập thể dục, điểm vui chơi, ăn vặt được nhiều người tìm đến.
Máu nhiễm mỡ có nguy hiểm không? Cách dọn sạch mỡ máu của người Nhật

Máu nhiễm mỡ có nguy hiểm không? Cách dọn sạch mỡ máu của người Nhật

Theo thống kê sơ bộ của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, có khoảng 26% người Việt Nam ở lứa tuổi 25-74 bị máu nhiễm mỡ. Và tại các thành phố lớn như thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, tỉ lệ này có thể lên tới 44-45%. Vậy, máu nhiễm mỡ có nguy hiểm không? Và cách ngăn ngừa nào hiệu quả? Chúng ta cùng tìm hiểu bài viết dưới đây.
Điều trị viêm kết mạc do vi khuẩn như thế nào?

Điều trị viêm kết mạc do vi khuẩn như thế nào?

Vi khuẩn là một trong các nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm kết mạc trên thực tế. Quá trình điều trị viêm kết mạc do vi khuẩn thường kéo dài từ 7-10 ngày với các thuốc hay sử dụng bao gồm thuốc kháng sinh, thuốc corticoid,...
Cá kho làng Vũ Đại: Món ngon gợi nhớ hương vị quê nhà

Cá kho làng Vũ Đại: Món ngon gợi nhớ hương vị quê nhà

Cá kho làng Vũ Đại ngon nổi tiếng ngon nhờ cách nấu và những gia vị đặc biệt. Nhưng với những hướng dẫn chi tiết ai cũng có thể tự làm nồi cá kho chuẩn vị nổi tiếng này.
Thấy thịt lợn có dấu hiệu này thì rẻ mấy cũng đừng dại mà mua kẻo hại cả nhà mắc bệnh

Thấy thịt lợn có dấu hiệu này thì rẻ mấy cũng đừng dại mà mua kẻo hại cả nhà mắc bệnh

Thịt lợn (heo) là loại thực phẩm quá quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt. Vậy bạn đã biết làm sao để lựa chọn thịt heo ngon, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm chưa?
Bí quyết để có món cá kho riềng thơm ngon, hấp dẫn cho bữa cơm tối

Bí quyết để có món cá kho riềng thơm ngon, hấp dẫn cho bữa cơm tối

Cá kho riềng là món ăn quen thuộc trong bữa cơm của người dân miền Bắc. Thế nhưng để cá khó vàng ươm, bắt mắt, thịt mềm và không tanh thì ít ai biết.
Mẹo chế biến bò bít tết mềm ngon như nhà hàng

Mẹo chế biến bò bít tết mềm ngon như nhà hàng

Bò bít tết là món ăn kiểu Pháp, ngon bổ dưỡng được nhiều người ưa thích. Có rất nhiều cách chế biến bò bít tết nhưng cách làm dưới đây được cho là đơn giản lại ngon.
Cao thủ nơi công sở luôn sở hữu cho mình EQ rất cao: chân thành, đổi lập trường, hành động hơn lời nói

Cao thủ nơi công sở luôn sở hữu cho mình EQ rất cao: chân thành, đổi lập trường, hành động hơn lời nói

Có người, đơn giản vài câu nói thôi có thể khiến một ngày của người khác bừng sáng, không cần những từ ngữ hoa lệ, lại có thể khiến đối phương cảm thấy cuộc đối thoại như làn gió mùa xuân mang theo sự ấm áp. “Tài năng” này, làm sao để có được?

Bài viết khác
Cách người xưa sử dụng công nghệ khác biệt với hiện tại thế nào?

Cách người xưa sử dụng công nghệ khác biệt với hiện tại thế nào?

Chỉ cần quay trở lại vài chục năm trước, những món đồ này đã là thành quả vô cùng to lớn và đáng ghi nhận của nhân loại. Hãy cùng xem lại loạt ảnh dưới đây để thấy công nghệ đã được áp dụng từ rất sớm.
Sao Việt tiết lộ chuyện chăn gối đỏ mặt: Từ "đêm 7 ngày 3" đến một tuần 5, 6 ngày

Sao Việt tiết lộ chuyện chăn gối đỏ mặt: Từ "đêm 7 ngày 3" đến một tuần 5, 6 ngày

Nữ ca sĩ cho hay, tần suất lý tưởng của cô là 1 lần/ngày và địa điểm có thể khắp mọi nơi, miễn sao chỗ đó chỉ có 2 người.
Các cung hoàng đạo sẽ có xu hướng đối mặt với những khó khăn trong cuộc sống như thế nào?

Các cung hoàng đạo sẽ có xu hướng đối mặt với những khó khăn trong cuộc sống như thế nào?

Đứng trước những khó khăn, thử thách, 12 cung hoàng đạo sẽ phản ứng ra sao?
Cách làm món thịt bò xào măng tây thơm ngon, lạ miệng

Cách làm món thịt bò xào măng tây thơm ngon, lạ miệng

Món thịt bò xào măng tây với thịt bò mềm kết hợp với các loại rau củ chứa nhiều vitamin có lợi cho sức khỏe sẽ là gợi ý cho bữa cơm gia đình của bạn thêm phong phú.
Những cách làm dịu cơn đau họng

Những cách làm dịu cơn đau họng

Bạn nên súc miệng nước muối vài lần trong ngày, bổ sung đầy đủ nước cho cơ thể và có chế độ nghỉ ngơi một cách hợp lý.
Sau nhiều vụ lộ clip nóng: Làm thế nào để phát hiện camera quay lén?

Sau nhiều vụ lộ clip nóng: Làm thế nào để phát hiện camera quay lén?

Vấn nạn quay lén đã luôn khiến cộng đồng bức xúc, không chỉ ở khách sạn hay nhà nghỉ, mà còn trong nhà vệ sinh công cộng.
Mách chị em cách làm bánh sữa chua cực kỳ đơn giản: Chỉ 30 phút là có ngay món ăn vặt thơm ngon, "gây nghiện" vô cùng!

Mách chị em cách làm bánh sữa chua cực kỳ đơn giản: Chỉ 30 phút là có ngay món ăn vặt thơm ngon, "gây nghiện" vô cùng!

Vào bếp một lần, ăn cả một tuần là có thật đây này các chị em ơi! Thử ngay món bánh sữa chua này nhé!
Hói xoáy đáp xoay: Đố bạn biết pháo hoa hoạt động như thế nào?

Hói xoáy đáp xoay: Đố bạn biết pháo hoa hoạt động như thế nào?

Pháo hoa được xem là một phát minh của người Trung Quốc từ cách đây hơn 1.000 năm.
Cách phối đồ đôi sành điệu của giới trẻ Nhật Bản

Cách phối đồ đôi sành điệu của giới trẻ Nhật Bản

Những đôi trẻ không thích sự khoa trương có thể kết hợp trang phục theo cách dưới đây.

Website hay